TRANG TÙY BÚT

CÒN THƯƠNG RAU ĐẮNG

Nhớ lại thuở chúng tôi còn nhỏ , sau mùa gặt, đất ruộng khô queo và bị nứt từng lằn nhỏ, là lúc rau đắng đất mọc đầy. Nhưng có lẽ ít người mặn mà với loại rau mọc dại này. Người ta thường thích các loại rau khác dễ ăn hơn như rau má, rau ngỗ, rau sam , rau càng cua,rau dừa, rau trai, rau muống , bông súng…mà hồi đó cũng mọc dại đầy đồng. Hoặc là thường hay đi tìm những loại rau để nấu canh gọi chung là rau tập tàng như rau dền, mồng tơi, chùm ngót, bình bát,  cải trời ,chùm ngây, nhãn lồng…Riêng chỉ có bà tôi là mê rau đắng đất.Và cứ tới mùa hè là bọn nhỏ nhà tôi nghe lịnh của bà ra ruộng tìm rau đắng đất. Chúng tôi nhổ rất nhiều rau gom thành từng đống trước sự ngạc nhiên của nhiều người khác. Và đống rau đắng đất đó được mang về để nấu cháo. Cháo ở đây cũng không giống cháo cua, cháo gà ác, cháo cá…hiện nay bán ở các nhà hàng ăn kèm với các loại rau như rau má , mồng tơi, rau đắng biển…

       Rau đắng đất mang về rửa sạch, phần đọt non rất ít được lặt riêng để ăn sống hoặc nấu canh. Canh rau đắng đất cũng phải biết cách nấu nếu không thì ăn rất đắng. Thường thì người ta nấu canh rau đắng với thịt heo bầm nhuyễn (lúc đó ngoài chợ chưa có bán loại thịt heo xay sẵn), tôm hay tép. Phải nấu nước canh trước . Thịt heo bầm nhuyễn ướp với gia vị nước mắm, bọt ngọt, tiêu , hành. Bắt chảo mở nóng lên phi với tỏi thơm phức rồi bỏ thịt vào xào sơ qua, sau đó đổ vào nồi nước, nêm nếm vừa ăn là đã có được một nồi nước canh . Tôm thì cũng quết nhuyển ướp gia vị rồi múc thành từng viên nhỏ bỏ vào nồi nước nấu canh, tép con nhỏ chỉ cần đập dẹp. Đọt rau đắng rửa sạch ,phải kỹ để không bị dập,sau đó chia thành từng nhúm nhỏ bỏ vào tô. Nước canh còn đang nóng hổi đổ vào tô đựng rau. Rau vừa chín tới còn nguyên màu xanh trong tô canh lại được rắc thêm hành , tiêu , nước canh ngon ngọt  hơi có chút đắng và thơm của vị rau, chất béo của  mỡ ,  chỉ nhìn thấy đã phát thèm. Mỗi tô canh chỉ đủ cho một , hai người ăn, nếu có nhiều người thì làm nhiều tô. Bà tôi giải thích không nên bỏ rau vô nấu chung một nồi canh vì  rau chín quá hoặc khi thọc vá múc ra tô, dạo qua dạo lại nhiều lần canh sẽ bị đắng. Rau đắng đất còn được nấu với cá, đặc biệt là cá trê vàng. Cá trê vàng thịt thơm , mềm , béo thường được kho tiêu , kho gừng, nướng hoặc chiên dầm với nước mắm gừng. Phải là dân sành ăn mới nấu canh , nấu cháo với cá trê vàng vì khi rỉa cá ra chỉ lấy được một phần ít thịt còn hai bên vi cá có xương nhỏ phải bỏ ra. Bà tôi thường nấu canh rau đắng đất với các loại cá nước ngọt như cá lóc , cá rô , cá trê vàng…và đó là một nồi canh ngon đặc biệt. Cá làm sạch đem luộc lấy nước ngọt, sau đó rỉa cá ra lấy phần thịt bỏ xương rồi đem ướp với gia vị không cần xào (vì sợ cá bị nát) rồi đem nấu canh với trái bầu non, nêm nếm vừa ăn và đem canh này chế vào tô riêng đã có đựng sẵn đọt rau đắng. Loại canh hỗn hợp này rất là ngon đặc biệt vì nấu với trái bầu đã ngọt sẵn nên át được vị đắng của rau khiến rau đắng cũng …ngọt luôn ! Múc một muỗng canh hoặc bưng chén canh lên húp sẽ thấy được cái vị ngọt của cá, của bầu, vị thơm của mùi rau đắng, thấy được cái mùi hấp dẫn, cái hương vị ngọt ngào của bữa ăn dân dã vô cùng ngon đặc biệt.

'

KỶ NIỆM VỀ MỘT BÀI THƠ CŨ

 MƯA
Một mình bến vắng chiều mưa
Hạt khoan.Hạt nhặt.Hạt thưa.Hạt dày
Tóc mây ướt chẳng buồn bay
Nón che quá mỏng mưa đầy mắt xanh
Ai đời xuân sắc mong manh
Trốn đâu cho khỏi lòng giăng mối sầu
Mưa.Sông chở nước về đâu
Ước chi mình dệt làm cầu đón đưa
Sang sông bến vắng chiều mưa
Thuyền không nhẹ lái sông xưa nhớ người
Sang ngang người hiểu gì chưa
Tình tha thiết mấy cũng vừa chiêm bao
         (1976)

Năm 1975 tôi đang là quản thủ thư viện  một trường TH ở SàiGòn  và cũng là sv   đang học 2 chứng chỉ cuối của ban CN ngành Tâm Lý Xã Hội Thực Nghiệm  khóa đầu tiên của trường ĐH VănKhoa SG (sau này là trường ĐH Tổng Hợp TPHCM) Chuẩn bị lấy bằng CN (khoảng cuối tháng 5/75 thi) thì tiếp quản đến. Các Thầy một số bỏ ra nước ngoài ,trường bị đình chỉ hoạt động .Ban tiếp quản ThànhPhố của ChínhPhủ CHXHCN Miền Nam VN(lúc đó còn là cờ phía dưới có màu xanh và chưa Hiệp Thương Thống Nhứt) sau một thời gian kêu gọi và tập hợp các sv của trường ĐH(ngoại trừ SV đang học CC dự bị không được trở lại trường) học tập khóa chính trị và sau đó tham gia vào các chiến dịch như X1,X2,X3....tựu trung các công tác kiểm tra dân số,đánh tư sản, đổi tiền...Tôi trở lại trường sau một thời gian ngắn thì gia đình tôi gặp một biến cố quan trọng .Mẹ tôi lúc đó đang là giáo viên tiểu học ở một xã thuộc tỉnh BếnTre, dạy học từ năm19 49 chương trình Pháp sau đổi sang chương trình Việt và phục vụ trong ngành GD hơn 30 năm tính tới ngày tiếp quản vì buồn  và bị khủng hoảng tinh thần đã tự tìm cái chết lúc mới 49 tuổi!! Tôi phải về quê thu xếp gia đình (nhà ở quê rất lớn và không có người ở).Vốn hoàn cảnh lúc đó kinh tế vô cùng khó khăn tôi không xin việc được, chợ quê buôn bán ế ẩm không kiếm ra tiền. May nhờ có chút năng khiếu thêu thùa tôi ra tỉnh lỵ mở một lớp dạy thêu với một cửa hàng nhỏ buôn bán kim chỉ và lảnh đồ thêu cho các tiệm may .Thời đó vải sồ hiếm, toàn là hàng trơn nên các mẫu thêu hàng thủ công trang trí làm đẹp cho các kiểu áo và đồ cưới rất được ưa chuộng. Lớp học càng lúc càng đông tôi thuê tầng lầu của một cửa tiệm ở con đường mé sông vốn là nơi buôn bán sầm uất nhứt trong chợ BếnTre để mở tiệm và lớp dạy học trò.Tôi có một người cô bà con nhà ở bên kia sông BT, nếu muốn qua bên đó một là đi ra khỏi chợ qua một cây cầu rồi dọc theo con lộ nhỏ trở ngược lại khá xa mới tới nhà ,hai là xuống ngay bến đò trong chợ đi một chuyến đò ngang qua sông sẽ tới ngay nhà vì nhà ở sát bến đò .Thường tôi vẫn ngủ tại tiệm và có khi thức suốt đêm để thêu đồ .Nhưng lúc đó dượng tôi bị bịnh nặng phải đưa lên Thành Phố chửa trị ,cô tôi đi theo nuôi, nhà chỉ còn hai đứa trẻ đang học trung học nên mỗi tối tôi phải về để ng trông nhà với hai em. Nhà bên vườn không có đèn điện tôi phải nán ở lại chợ để làm thêm buổi tối cho đến khi chuyến đò cuối cùng trở về nhà .Trong chợ có một số bạn hàng buôn bán có nhà bên kia sông và họ cũng thu xếp cùng trở về chung chuyến với tôi. Hôm nào chủ đò về sớm thường cho thằng con lên tiệm gọi tôi về để có thêm mấy đồng tiền đò .Sống ở quê tuy nghèo nhưng tình cảm rất đậm đà hôm nào có trái cây (bán ế) bạn hàng bỏ lại chủ đò thường để dành "tặng cho cô giáo''( và lâu lâu tôi cũng tặng lại cho thằng bé tiền) .Dòng sông rộng nhưng trời tối mù , chỉ có ánh đèn điện từ phía chợ không đủ sáng cho cả khoảng sông và chuyến đò cuối thật là lặng lẽ buồn. Ra giữa dòng chỉ thấy nhấp nháy mấy ánh đèn dầu lẻ loi của các chiếc ghe đậu trên dòng sông và nghe tiếng chèo khuấy nước mệt mỏi khi chiếc đò nhỏ cứ thế ''lội'' qua sông, trước mũi cũng chỉ có đóm đèn dầu nhỏ le lét bập bềnh theo sóng nước.Rồi một hôm trời đổ cơn mưa lớn đò không qua sông được (bạn hàng cũng tạm ngủ ngoài chợ chờ sáng), tôi đứng trên lầu nhìn màn mưa trắng xóa phủ bến sông u buồn và làm bài thơ này. Cũng từ đó dòng sông ký ức thấp thoáng ẩn hiện trong những bài thơ khác và theo tôi suốt cả cuộc đời.Vì lúc đó hoàn cảnh sinh hoạt văn nghệ báo chí khó khăn bài thơ được viết ra rồi bỏ quên cho tới năm 83 một người quen đọc được và đem gửi cho tờ báo tỉnh nhưng vì không hợp chủ trương văn hóa báo chí nên báo không đăng.Thời gian thay đổi gia đình tôi còn gặp thêm nhiều chuyện không hay khác và theo dòng lưu lạc làm ăn sinh sống tôi lại phải bỏ quê trở lại SG.ể nói bài thơ Mưa là bài thơ(không hiểu sao) tôi lại nhớ rất dai, từng chữ, từng câu trong khi lúc đó để giết thời gian tôi có làm và dịch rất nhiều bài khác mà tôi đã quên mất.Khi mở trang blog cá nhân bài đầu tiên tôi  đã posted lên là bài thơ này. Hồi đó blog mới mở ít người vào đọc mãi cho tới lúc sau khi tôi nghỉ blog,bài thơ lục bát này đem gửi đăng ở trang khác của các blog bạn thì mới được nhiều người đọc và yêu thích.Tôi vốn dĩ không thích gửi bài đi nhiều nơi trừ những người quen thân có yêu cầu nhưng khi tuyển bài thì tòa soạn báo  Diễn Đàn Văn Nghệ VN đã chọn bài Mưa(cùng với 2 bài khác trong tập thơ Khung Kỷ Niệm là bài Nhớ Miền Nam và Đường Xưa) và bài  Mưa cũng đã đăng trong Thơ Hay Ba Miền vừa mới xuất bản và cũng đã được hân hạnh khi nghệ sĩ Kim Phụng diễn ngâm xuất sắc bài Mưa và đã làm sống lại cái hồn của một bài thơ cũ đã bó quên gần 40 năm.Xin chân thành cảm ơn Kim Phụng.

Ở MỘT NƠI CHỈ CÓ HAI MÙA

Khi những cơn tuyết cuối cùng thật sự chấm dứt thì mùa xuân đã đi xa và mùa hè cũng như đang chùng lại .Đó là đã tận cuối tháng tư. Hè đã bước vào rồi nhưng vẫn cứ lúc thì   thập thò e lệ như một cô thôn nữ quê mùa,  khi thì lại đỏng đa đỏng đảnh như cô con gái nhà giàu . Hè không đường hoàng xuất hiện lẹ làng như ở những nơi khác với hoa phượng nở đỏ sân trường, với tiếng ve kêu hay ít ra cũng là mùa của hoa anh đào xinh đẹp. Hè chỉ yếu ớt với những cơn nắng nhẹ nhàng chưa đủ sức để cho hoa đua nở.Buổi sáng trời vẫn còn lạnh cho mãi đến tận ban trưa ,nóng một chút xíu rồi chiều lại mát.Nhưng ở đây hè lại là những ngày đặc biệt bởi ông mặt trời chừng như không thèm đi ngủ .Trời vẫn cứ sáng mãi tận cho tới gần khuya có khi vẫn còn luyến tiếc ở hoài cho tới khi sáng hẳn. Hơn nửa đêm về sáng nhìn ra bầu trời tuy không có bóng trăng sao nhưng vẫn cứ thấy cái ánh sang mờ mờ tưởng như đã bình minh,chỉ khác là không có tiếng gà mà chỉ nghe tiếng của  những giọt sương buồn rơi tí tách.

Nhưng đó là mùa của những ngày vui.Những ngày nắng ấm chờ đợi của một năm dài . Mùa nắng hay mùa nóng để phân biệt với cái mùa lạnh  triền miên của miền cực bắc.Vâng, nơi đây chỉ có hai mùa . Nóng và lạnh. Nơi đây không có đủ bốn màu xuân ,hạ ,thu ,đông của đất trời. Mùa nóng hay mùa nắng lại trở về quá chậm và vội vả ra đi trong tiếc nuối. Tội nghiệp cho những cái cây. Đời sống quá ngắn ngủi chừng như không đủ lớn, chúng èo uột trơ cả những cành bé nhỏ khẳng khiu. Mấy cái lá vừa chớm màu xanh chỉ mơn mởn cho đẹp một góc rừng rồi xanh hơn chút nửa đủ đậm  nhưng chưa kịp già ,chưa kịp khoát lên chiếc áo vàng rực rỡ để đón mùa thu thì đã bị cơn tuyết non sớm làm cho ũ rủ. Có ráng hơn một tí xíu  thì cũng chỉ vừa lõm chõm mấy sắc vàng  thì tuyết lại tới ,mạnh hơn ,phủ phàng hơn dùi dập không một chút tiếc thương.Sẽ không biết thu đã nhuốm màu quan san vì không có màu đỏ của rừng phong ,màu vàng rượm cả một góc trời của lá chết.Mùa thu chỉ biết khi gió mạnh thổi về .Gió từ hiu hiu của mùa hè cho tới mạnh bạo hơn ,nhiều hơn.Gió thổi suốt ngày đêm, làm ngửa nghiêng cây cỏ , gió rầm rập trên mái nhà, gió chao đảo những cánh chim di khiến chúng phải tìm nỏi ẩn nấp, gió bứt bỏ mấy cành cây không thương tiếc ,gió làm trể luôn những chuyến bay. Rồi tuyết rơi và mùa đông đến quá sớm, như một người khách lạ bước vào nhà không gõ cửa, như kẻ si tình tìm gặp người yêu mà không kịp hẹn hò.Những bông tuyết ban đầu mỏng manh tìm tới ,đẹp và dịu dàng bám nhẹ ở đám cỏ xanh hay vội vả tan mau trong cơn mưa nhỏ.Tuyết rơi nhẹ nhàng và còn thưa thớt, chiều sớm phủ mờ mấy lớp sương mềm đẹp mờ ảo và lảng mạn như hơi thở còn sót lại của mùa thu.Cảnh vật chắc sẻ buồn bã và ảm đạm lắm nếu như  không có rừng thông .Thông xanh biếc trập trùng ,thông vững vàng mặc cho gió tuyết , thông vui vẻ cười cợt với cái lạnh thấu xương,cho dù có mọc thành rừng hay hay cô đơn đứng một mình trong khuông sân của căn nhà nhỏ.Thông phủ một màu xanh làm đẹp một góc trời ,thông hiện diện như báo rằng sự sống của thiên nhiên và của con người không bao giờ bị đánh mất.Mùa lạnh kéo dài trong sự chịu đựng của nỗi buồn.Tuyết rơi trắng xóa mênh mông ,tuyết phủ dày khắp nẻo . Mùa của lạnh lẽo và nhớ nhung.Ông mặt trời chừng như cũng chán nản vội ẩn nấp vào những đám mây dày kín đáo,hay ông đã thức suốt cả một mùa hè nên mệt mỏi cũng thèm đi ngủ sớm .Mà có gì lý do gì đi nữa thí ông cũng đã trốn biệt rồi ,chỉ ngó xuống thế gian mỗi ngày một chút xíu ,buồn buồn thả đi mấy tia nắng nhợt màu. Lại vang lên mấy cái điệp khúc mà năm nào cũng hỏi có thích mùa đông không –không vì lạnh quá – nhưng tuyết đẹp mà -ừ thì đẹp,trắng xóa và long lánh như những nhạt ngọc hay kim cương trong đêm tối –chị tao bảo ở Florida không có tuyết nên lễ giáng sinh không đẹp và buồn.-ừ nói cũng phải,cứ tưởng tượng cũng sẽ buồn và không đẹp nếu như mà mùa giáng sinh trời chỉ có một màu đen.Tuyết đâu phải lúc nào cũng tệ .Tuyết chắc là cũng làm thơ mộng và tăng vẻ đẹp sang trọng cho mùa giáng sinh chứ. Cũng lảng mạn nữa khi hai kẻ đang yêu lắm lấy tay đi bộ dưới cơn mưa tuyết nhỏ hay dơ tay hứng lấy những sợi tuyết mà cho là sợi nhớ sợi thương.Và phải nép sát vào nhau cho đỡ lạnh khi cầu nguyện ở trong góc giáo đường   .Mùa đông cũng thú vị lắm chứ nếu như là một kẻ nhàn du ngồi ngắm tuyết rơi bên khung cửa sổ hay là một kẻ thích cô đơn  lạnh lùng đi dạo bước trong rừng.Mùa xuân đến trong cái lạnh hun hút của những ngày đầu trong năm mới .Không có em khoe áo đẹp đón mùa sang ,không có hoa đào hoa mai nở ,cả đám cỏ xanh bây giờ vẫn còn nằm chết lạnh dưới lớp tuyết đã hóa băng kia rồi.Nước sông cũng lạnh quá chảy không nổi đứng yên đóng thành một lớp băng dày.

Trải lòng giữa thiên nhiên trong cái nắng hanh hao vàng nhè nhẹ của mùa hè ,lái xe suốt hơn ba tiếng để đến một thành phố lớn hơn để chỉ ăn một tô phở hương vị quê hương.Nhưng cái quan trọng và đáng yêu hơn là để được ngắm một con đường đẹp.Con đường đẹp tuyệt vời chạy quanh co hai bên những rừng thông .Con đường với một bên là những rặng núi điệp điệp trùng trùng quanh năm tuyết phủ một bên là biển lặng lờ một màu nước xanh và những chùm mây trắng  lang thang trôi hờ hửng.Xa hơn kia ,ở một góc trời núi như tiếp liền mây ,tuyết và sương mờ ảo như quyện lấy nhau.Xa. Xa mãi tận nơi nào.Núi và biển ,nước và mây như ôm cả đất trời  như hội tụ và mở ra những sắc màu xinh đẹp của thiên nhiên  bình yên và quyến rũ.Lòng người cũng như chùng xuống quên đi những ưu phiền .

Rồi ước gì mình cũng như mây kia ,  hay có được đôi chân lảng tử để rong ruổi khắp nơi,để được thấy mình nhỏ bé giữa thiên nhiên xa rộng và hồ đồ trong nhận thức bởi những điều mình chưa biết thì không phải là không có thật.

SL
Alaska 2011

NHỮNG NGÀY ĐÔNG

      Rồi thì mùa đông lại đến theo định luật bốn mùa thời tiết của vũ trụ tuần hoàn.Qua những ngày cuối thu thì nơi nầy không hẳn có những giây phút lảng mạn nên thơ như thi ca thường hát “khúc giao mùa”.Trời gió nhiều .Những cơn gió hú kinh hoàng của buổi tàn thu như thổi cho bay đi những cụm mây còn lưu luyến hay mấy chiếc lá cuối cùng còn sót lại chưa muốn lìa cành.Gió bạt cả người,cả xe và thổi tung những bông tuyết đầu mùa vừa mới đến.Gió mang theo cơn lạnh của ngày đầu đông.Cỏ cây tơi tả .Những cành thông oằn mình chịu gió .Rồi gió ngừng và tuyết lại rơi.Theo tin tức nhận được từ những nơi khác tại vùng Bắc Mỹ thì năm nay nhiều nơi tuyết rơi quá sớm mà lại rơi rất nhiều.Đó là những trận tuyết đầu mùa bất ngờ rất lớn đã đổ ụp xuống nhiều thành phố. Tuyết rơi nhiều và lạnh quá liệu các trẻ con vùng đó có còn vui vẻ đi xin kẹo trik or treat ngày Hallowen không nữa.
Sương và tuyết.Chỉ nghe hai chữ này đã gợi lên như một cái gì đó . Lạnh lẽo. Buông rơi. Đã từ lâu trong thi ca người ta đã dùng hai chữ này như một khái niệm để chỉ mùa đông. “ Mùa đông tuyết phủ sương rơi phũ phàng”(NM). “ Ở đây sương tuyết phủ lưng trời” (NM) Thế mà có anh chàng nào đó bất chấp cái lạnh giá buốt của đất trời để mà “ chân hoang lạc bước lang thang” nhỉ. Ừ. Bởi vì “ người đi khuất nẻo Tầm dương. Một người trên bến Tiêu tương não lòng”.(HT)Cái lạnh của cõi lòng nhiều khi so với băng giá ngoài trời vẫn nhiều hơn! Thi ca không hẳn là nói lên tâm sự của người viết Thi ca nói lên cái chung chung ước lệ nào đó của ngôn từ chẳng qua là để làm đẹp cho đời.Để thăng hoa đời sống tình cảm tâm linh vốn đã quá èo uột này.
Người ta bảo những người đam mê nghệ thuật thích thơ ca là người có tâm hồn đa sầu ,đa cảm. Cùng với cảnh sắc của bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông mùa nào cũng đi vào thi ca cả. Mùa xuân đất trời mở hội, hoa bướm đùa vui,em khoe áo mới đi lễ chùa xa,tưng bừng màu sắc, hương hoa yến tiệc cũng là mùa của hi vọng tốt lành mong một năm mới toàn mỹ.Hạ về với tiếng ve ngân, hoa phượng đỏ chừng như là mùa đặc biệt của học trò, của những chuyến đi chơi hay tạm biệt và đong đầy kỷ niệm. Mùa thu là mùa mà các nhà thơ nhạc sĩ “mê’’ nhất vì tiết trời êm ả , cảnh sắc đẹp ,tâm tình con người thư thả cũng hòa cùng thiên nhiên, hân hoan theo trăng thanh gió mát lảng mạn mơ màng.Còn mùa đông? Lạnh lẽo thường đi cùng với nhớ nhung là đề tài của chia ly chăng. Mùa đông ở VN không có tuyết chỉ là những cơn gió se se lạnh . Cái rét của trời phương Bắc cũng gay gay cũng để cho các tà áo len khoe màu sắc . Tôi chưa hề được hưởng cái thú vị đi trong cái lạnh ngọt ngào hay biết cái rét đài ,rét lộc , đón cái rét thủy tinh dòn và cơn gió bấc như trong thơ của bạn “ Đông gọi về gió bấc hanh heo…Rét thủy tinh dòn tí tách sớm Hồ Tây” (thơ Hạt Cát) nhưng cũng đã đồng cảm cùng với thơ “ Rét thủy tinh dòn tan và quyến rũ.Mùa đông gầy mây lặng bóng Hồ Tây”(NM) Quê tôi ở miền Nam mưa nắng hai mùa “ Saigon không có hẳn mùa đông Cơn gió se se chưa đủ để lạnh lòng.Kéo tà áo khoác nghe thương nhớ.Mùa đông về vừa đủ để bâng khuâng” (NM) Ơi ! Kỷ niệm mùa đông những ngày còn nhỏ, mơ mộng nhớ thương vu vơ nào đó nhắc cũng đủ để nhớ về.
Rồi bây giờ xa quê, xa những ngày đông ở miền Nam đất Việt “ Trời bây giờ tháng mười một chưa xa.Cơn gió chướng gọi mùa xuân lấp ló ..” (NM) để thấm thía cảnh sương phủ tuyết rơi trong cái lạnh (kinh hoàng) ở xứ người.Mùa đông gió rét thổi căm căm. Sương muối (frost) phủ đầy trên những cành cây trụi lá khẳng khiu,trắng xóa trên cỏ .Tuyết rơi liên tiếp .Lạnh mà cũng đẹp .Những đám tuyết dày lâu tan phủ trắng cả mặt đất Về đêm dưới ánh đèn những hạt hoa tuyết nhỏ ghép lại giống những cánh sao sa (snow- flags ) sáng lấp lánh rực rỡ như những ánh kim cương. Giữa những ngày tuyết lạnh giá nếu như có ngày nắng sẽ có luôn sương mù vì hơi nước gặp lạnh bốc lên đông lại trong không khí nhưng không đủ để biến thành mưa.Mặt đất vẫn đầy tuyết nhưng vẫn phủ sương mù.Nhiều khi trên những đỉnh núi cao quanh năm tuyết phủ cũng có hiện tượng này Lúc đầu mới nhìn sơ qua tưởng là mây trên đỉnh núi nhưng không phải mà đó là sương (vì mây thì…biết bay còn sương thì giăng mù ôm kín cả bầu trời !) Mùa đông tuyết phủ sương giăng phũ phàng. Sương tuyết.Lạnh lẽo. Nhớ nhung. Nhưng nếu nhìn cảnh mặt đất trắng xóa thế này thì có buồn thật mà cũng rất là đẹp bạn ạ.

NM
Alaska 2011


                            DUYÊN NỢ... BLOG

BLOG CỦA NHÃ MY

Thế là con số 333.333 lượt truy cập của Blog NM cũng đã vượt qua ! (trong thời gian 5 năm hoạt động trên blogspot.com ). Tuy chỉ là một con số nhỏ vô cùng khiêm tốn so với những trang blog khác nhưng đối với NM là một niềm vui và hạnh phúc rất lớn lao !
NM mở blog vào năm 2011 trong thời gian đang sinh sống và làm việc  ở một nơi lạnh nhứt địa cầu , nơi mà gần như không có bóng dáng của người VN, thoạt đầu chỉ là lên máy để xem tin tức (bằng chữ Việt !) rồi lần hồi qua mấy trang báo mạng tình cờ làm quen được một số tác giả hải ngoại , nhắc lại thời kỳ văn chương ,báo chí cũ (trước 75 ) và biết mình có chút năng khiếu văn chương , thế là một người bạn mở cho trang blog ở yahoo '' viết cho vui''. Thời gian đầu bỡ ngỡ, lại dốt vi tính , ít giao thiệp nhưng qua trang blog NM cũng đã được hân hạnh  giao lưu học hỏi với nhiều anh chị , bạn bè , xướng họa thơ , tạo nên một ''sân chơi'' văn nghệ , giao lưu thân thiết mà tình cảm vẫn còn gắn bó mãi cho đến bây giờ .Phải nói hồi ấy Blog vô cùng sôi nổi , hào hứng , người người làm thơ , nhà nhà viết  blog , và cứ mỗi baì đăng xong thì số người vào viết còm cũng rất đông , có khi hơn cả trăm còm ! Rồi  yahoo đóng , trang blog nhỏ bé của NM cũng phải ''ngậm ngùi'' chia tay nhiều bạn blog và nuối tiếc khi phải mất đi khoảng 150 bài viết của NM với gần 5 ngàn còm thơ của bạn bè và cũng gần gấp đôi còm thơ khác của NM trả lời và viết'' trả lễ'' cho các blog bạn ! Những cái còm là những câu thơ nhỏ rất hay, được viết bằng những cảm xúc tùy hứng mà chân thành thật đáng quý biết bao nhiêu !
Yahoo đóng , bạn bè cũ một số nghỉ blog , một số tiếp tục dời qua các trang khác , NM cũng được một người bạn giúp mở trang mới ở Google , đó là trang hiện đang lưu hành này !
Trung thành với chủ trương  ban đầu , trang NM là một trang văn nghệ thuần túy , không chính trị , không đăng tin tức thời sự ,  không tranh luận tôn giáo, không công kích cá nhân , không nhảm nhí ,  không vi phạm luật pháp  , không tự ý đăng bài của các tác giả khác, nên trang NM hơi bị gò bó , nhưng cũng đã được sự ủng hộ của rất nhiều người , trong lúc tình hình blog trở nên '' ảm đạm'' vì có những sân chơi khác tưng bừng hào hứng hơn thì trang blog NM vẫn giữ được số truy cập trung bình (có giảm đi chút ít so với lúc ban đầu ) và điều đặc biệt là đã hân hạnh đón nhận nhiều bài vỡ từ các thân hữu gởi về chia xẻ .
Làm blog , chơi mạng thì đôi khi cũng không tránh được một vài điều không hay xảy ra ngoài ý muốn. Bên cạnh những cái còm dễ thương , lịch sự thì đôi lúc cũng có nhiều còm hằn học , quậy phá,  không những ở trang NM mà gần như ai làm blog , chơi mạng đều gặp phải ! Cứ vài bữa có bạn  cầu cứu  :" chị ơi vô nhà em coi có cái đứa khùng điên nào đó nó vô viết bậy bạ nè  ''  hay  '' hôm nay..X...gặp ma rồi có kẻ quá khích vô chửi  bậy nè '' !Hoặc cứ liên tiếp các chủ trang phải lên mạng thông báo nick bị hac, bị lợi dụng nick làm trang giả, gởi hình ảnh bậy bạ, bình luận khiếm nhã tới nhiều người !
Blog NM năm 2014 cũng đã trải qua một thời kỳ '' sóng gió'' vì liên tiếp bị xâm nhập (kiểm tra phần quản lý thì thấy có 2 đường link ở TPHCM, 1 đường link ở Daclac đã nhiều lần đăng nhập vào blog NM không biết để làm gì ) , có lần blog bị mất hẳn  , may nhờ một người bạn giỏi vi tính can thiệp nên G đã mở lại sau 48g chờ đợi trong tuyệt vọng của chủ trang và lo lắng của bạn bè !( xin chân thành tri ân  người bạn đã giúp NM rất nhiều về kỹ thuật và cách quản lý trang NM ). Vì '' biến cố '' này nên NM đã cài đặt lại phần quản lý , xóa phần còm nặc danh .Năm 2015 vì lý do công việc nên NM gần như nghỉ viết bài , ngưng giao lưu viết còm và trả lời còm ,nhưng cái duyên chưa dứt , quý thân hữu bạn bè vẫn ưu ái gởi bài chia xẻ và blog vẫn tiếp tục hoạt động .Quý anh chị , bạn bè thân quen với NM cũng đã thông cảm và thường xuyên ghé blog, hoặc gởi mail '' NM , chị muốn đọc thơ em '' '' NM ơi sửa lỗi chính tả ..." , quý thi hữu trong nhóm thơ Đường vẫn thường xuyên gởi bài mời họa ...
Hồi tưởng lại thời gian qua , từ những thân hữu đầu tiên gởi tặng bài cho blog cho tới nay đã có hơn 30 tác giả bạn cộng tác với trang NM  qua nhiều đề mục như thơ (thơ của bạn 482 bài  ) , thơ Đường xướng họa ( 108 bài ), truyện ngắn ( 34bài ) nhận định và phê bình ( 73bài ) , tranh thơ (36 ) ... , trong đó văn , thi sĩ tiền bối Nguyễn Khôi ( 141 bài  và một số bài do gần đây email lamngoc của NM bị hac hơn 3 tháng khi mở ra thì đã mất thời gian tính nên đã không đăng tải  NM thành thật xin lỗi anh Nguyễn Khôi ), nhà thơ Hoàng Yên Linh ( 75 bài  Anh Hoàng Yên Linh vì lý do sức khỏe nên lúc sau này ít sáng tác ) , văn ,thi sĩ Kha Tiệm Ly  ( 71 bài và nhiều bài trong loạt bài '' viết về Mỹ Tho xưa''  gởi qua trang ngoclam để đăng vào blog ,nhưng do anh bị mất 2 trang facebook và NM bị mất trang facebook NgocLam nên bài cũng bị mất vì NM không lưu kịp ), bạn thơ La Thuỵ , nhà thơ và thư pháp Lê Đăng Mành (đóng góp nhiều thơ hay, thơ Đường xướng họa , tranh thơ và thư pháp)   , nhà thơ Nguyễn An Bình ... cùng quý nhạc sĩ  , ca sĩ đã đóng góp  nhiều ca khúc hay (với 33 ca khúc phổ từ thơ NM đã được thu âm ) Quý tác giả mới đến với trang NM Thầy Mặc Phương Tử ( 46 bài ), nhà thơ tiền bối Thái Quốc Mưu ( đã chia xẻ nhiều bài thơ Đường hay và có một số truyện ký và tài liệu  quý giá công phu nhưng quá dài  so với khuôn khổ cuả trang blog NM chân thành xin lỗi anh vì không đăng được  )Bạn thơ ,văn Thủy Điền (với nhiều bài thơ và truyện ngắn hiện thực hay ), Bạn thơ Đặng Xuân Xuyến ( 52 bài ), Nhà thơ Trúc Thanh Tâm ( 43 bài ), bạn thơ Trương Thị Thanh Tâm  , nhà thơ Nhật Quang , nhà thơ Lê Kim Thượng , bạn thơ Lệ Hoa Trần, nhà phê bình Châu Thạch , Bạn thơ Lang Trương , nhà thơ Nguyên Lạc , nhà thơ Thế Lộc, bạn thơ Đỗ Anh Tuyến  ...và một số tác giả khác đã chia xẻ nhiều sáng tác hay , giúp trang NM ngày càng thêm phong phú  .Vì vấn đề tôn trọng tác quyền nên NM đều ghi nguồn (nhận qua email ) và không chỉnh sửa nguyên bản (thời gian gần đây khoảng tháng 3/2017 email của NM lại bị xâm nhập (và đã được G gửi thông báo đã chặn lại ) nên NM đã xóa những email cũ và copy ngày gửi từ email của quý tác giả , không ngoài ý của người chủ trương blog là lưu giữ tài liệu sáng tác một cách rõ ràng , khách quan và quý độc giả có thể truy cập bài nguyên tác từ trang NM khi có lấn cấn về tác quyền) NM rất hoan nghênh sự chia xẻ cuả tất cả tác giả yêu chuộng văn chương (dù thân quen hay mới đến ) , và đăng tải tất cả sáng tác hợp với chủ trương của trang blog . Và vì là trang cá nhân nên bài vỡ không đăng một lúc được nhiều bài như các trang văn học mạng chuyên nghiệp , nếu như có sự chậm trễ cũng xin quý tác giả hoan hỉ.
   Tất cả tình cảm quý báu mà quý tác giả đã dành cho trang NM trong khi có nhiều trang chuyên nghiệp khác ,NM rất cảm kích và trân trọng cảm ơn. Còn gì hạnh phúc hơn khi nhận được những bài thơ tặng cho NM, bài viết phê bình thơ NM từ những tác giả chưa quen thân chưa biết địa chỉ email của NM phải nhờ người bạn văn nghệ quen với NM chuyển giao, hay  những lời góp ý , động viên quý báu, hay bất ngờ nhận được những bức thư pháp tuyệt đẹp được  quý bạn hữu viết từ những câu thơ trích  thơ NM đăng trong một trang bạn, những ca khúc hay được quý nhạc sĩ phổ từ thơ cuả NM. Hoặc lâu ngày kiểm tra thấy đường link từ bạn blog cũ ghé thăm trang nhà NM, đón nhận thêm quý khách ẩn danh tới đọc nhiều bài viết cũ...
Vì trang NM chỉ là một trang cá nhân nên trình độ kỹ thuật chưa hoàn hảo ,NM chỉ mong quý độc giả thân yêu xem như là trang nhựt ký (và hồi ký văn nghệ ) mà trong đó lưu giữ nhiều hình ảnh kỷ niệm thân ái cuả bạn bè văn nghệ , là nơi lưu giữ nhiều sáng tác văn chương (chuyên nghiệp và nghiệp dư ) của nhiều tác giả ''lưu dấu thời gian'' mà hoan hỉ bỏ qua nhiều thiếu sót (hoặc một vài phiền phức , tai nạn ngoài ý muốn của người làm blog NM mà những người bạn thân yêu của NM bị ''văng miễng '' do một chùm nick ảo nào đó có lần tới trang bạn quậy phá với những nùi còm ngớ ngẩn , lảm nhảm...  (nhảm đến độ cơ quan chủ quản phải báo động bị spam !) chẳng qua là muốn công kích quậy phá cá nhân NM !
             Xin cảm ơn tất cả những chân tình , những niềm vui hạnh phúc mà quý anh chị , bạn bè , độc giả  thân yêu đã đem đến , NM có được những thành tựu tốt đẹp như ngày nay , vượt ra ngoài ý muốn khi mới bắt đầu mở trang blog nhỏ này là do ở sự ưu ái mà quý thân hữu đã dành cho NM.
NM cũng không hứa hẹn còn làm blog tới bao giờ , bởi còn tùy thuộc vào nhà mạng ( có thể đóng blog như yahoo ) nên lúc nào cũng trân trọng những phút giây hiện tại , giữ gìn những chân tình tốt đẹp này .

''Mai sau dù có bao giờ
Đốt lò hương ấy so tơ phím này...''(Kiều)

NM(2018)

LỄ HALLOWEEN NHỚ THÁNG CÔ HỒN - TẠP BÚT NHÃ MY

      

       

           Hồi đó , bà tôi thường nói một năm có ba rằm lớn :  rằm tháng giêng, tháng bảy , tháng mười. Riêng r ằm tháng baỷ thì quan trọng hơn vì là mùa ''Vu Lan báo hiếu'' và là mùa '' Xá tội vong nhân'' . Trong trí óc  no n nót của đứa bé lên năm , tôi thật sự không nghe hiểu gì về những điều bà giảng giải ,nào là  sự tích Mục Kiền Liên - Thanh Đề hay chuyện ma qủy được thả v ề dương thế nên  phải cúng kiếng ... mà chỉ biết là ngày đó tôi được bà dắt đi cúng chùa , được đi c hơi và ăn chè , xôi , bánh trái.

Làng tôi sống tuy là tương đối lớn và phồn thịnh ,nhưng lại không có chùa Phật , chỉ có đình , miếu , thánh thất Cao Đài . Chùa Phật ở bên kia sông ''vùng giải phóng'' và ở làng lân cận muốn đến phaỉ đi bộ hay đi xe đạp nên bà thường dắt tôi ra chùa ngoài tỉnh cách xa khoảng baỷ cây số. Mẹ tôi thuê một chiếc xe ''lôi'' ,là loaị xe chở khách thông dụng thời đó, gồm một đầu lái bằng xe gắn máy ,phía sau kéo  một thùng xe có băng bằng nệm, có mui che mưa , nắng cho hai khách ngồi , phía trước đối diện với băng khách là một băng  gỗ cũng ngồi được hai nguời , đằng sau lưng băng chính khi không giương mui thì lại ké thêm được hai người nữa.Thường  xe chở hai người nhưng để kiếm thêm tiền xăng , các bác taì lại ''lôi'' thêm khách nữa . Bà tôi  khó tính gọi  bao xe thì phải  che mui và chỉ chở hai người ,  có khi mẹ tôi phải trả tiền nguyên chúyên để chở một mình bà , còn mẹ thì dễ tính , nhiều khi đi xe không cần che mui và trên đường ai '' có giang '' thì cho bác tài chở thêm khách '' người ta nghèo cho người ta kiếm tiền thêm ''. Riêng ngày rằm tháng bảy , cũng là ngày ''thí thực '' giúp bữa ăn nên mẹ bao xe nguyên ngày cho bà và tôi đi chùa vì khi ra tới bến tỉnh xe phải chạy thêm một đoạn đường nữa mới tới chuà và bác tài ở lại chở bận về , vừa thuận lợi cho hai bà cháu mà bác tài được nghỉ ngơi khỏi phải chờ '' phân tài'' kiếm khách.

  

       Chùa ở tỉnh rất lớn, đẹp , khuôn viên rộng rãi sạch sẽ , trồng nhiều cây trái , hoa kiểng . Chánh điện uy nghi , khách thập phương và Phật tử đông đảo , đúng là ngày lễ Rằm lớn. Là  ngày ''thí thực '' nên cổ bàn dọn rất nhiều , trong chùa và cả ngoài sân. Các mâm  bên trong chuà dành cho Phật tử , người già , bên ngoài đa số là khách thập phương , người nghèo , hành khất ...,các bà , cô làm công quả tất bật đơm , dọn thức ăn . Thức ăn chay đơn giản thường do Phật tử dâng cúng , hoặc rau quả trồng trong chuà được ban công quả  nấu nướng , thường là cơm với các món mặn tàu hủ kho đậu , khổ qua ,tương , mì căng , gỏi thì có bắp chuối luộc , mít non luộc trộn rau răm , đậu phộng , hạt khổ qua bẳm nhỏ xào sả , món kiểm gồm chuối chín , khoai lang , mít , bí rợ , khoai môn nấu với nước cốt dừa nêm hơi ngọt , các loại rau luộc , tương , chao, đồ xào ...Bàn chè , xôi  nhiều loại và các thứ bánh  , trái cây, nước trà (đá, nóng). Ăn xong một số người xin lộc mang về '' ăn của chuà cho mạnh giỏi'' , biết tôi thích chè đậu nên bà dì múc cho mấy vá chè bọc trong lá sen mang về (hồi đó chưa xài túi nilon). Tôi còn nhỏ không hiểu gì đạo pháp , thấy người ta lạy Phật thì cũng bắt chước làm theo , ăn xong thì chạy ra sân chơi với bọn nhỏ.

           Thời gian lớn lên ,về Sai Gon thì thấy tháng bảy người ta cúng ''cô hồn'' suốt gần như hết tháng và thật tưng bừng , náo nhiệt với tục lệ ''giựt cô hồn'' .  Từ đầu tháng bảy đã có nhà bày đồ cúng , nay nhà này , mai nhà khác . Đồ cúng thường bày ra ngoài sân , cúng ít thì bánh , kẹo , mía ghim , đậu phộng nấu , cháo trắng với đường thẻ , gạo muối , tiền lẻ ... cúng lớn hơn thì nhiều món ''có giá'' như gà luộc , bánh tây , kẹo ngon , trái cây , tiền nhiều hơn... Tôi lấy làm lạ vì ở  làng quê  cũng có cúng , nhưng mâm đồ cúng xong   thì chủ nhà liệng bỏ , gạo muối thì rãi ra tứ phương , mấy món ăn được để đó thường  chỉ vài đứa nhỏ hoặc người ăn xin tới lượm, ít thấy '' giựt cô hồn ''.  Ở Saigon thì náo loạn , trẻ con và kể cả người lớn chen lấn , xô đẩy nhau ở các nơi cúng để dành giựt đồ cúng ! Dì tôi nói '' cúng mà có người giựt mới hên,mấy nhà buôn bán lớn (người Tàu ) họ cúng lớn lắm , có cả heo quay , tiền cũng nhiều , người ta cúng phía trên lầu rồi ném đồ và tiền xuống , có người suốt tháng cứ đi giựt , vợt kiếm ăn , kiếm tiền '' .

             Nhà dì có ba thằng nhóc , tới tháng cô hồn cũng rủ nhau đi giựt .Cứ mỗi lần trong xóm có nhà nào cúng , chúng tụ tập quanh nâm đồ cúng , chưa kịp chờ chủ cúng thắp hương cúng vái là bọn nhỏ la hét , reo hò rồi xô nhau vào hốt đồ cúng ! Cũng có đứa ba gai , thấy đồ cúng ít , bèo  quá thì không thèm giựt mà hất đổ cả mâm rồi reo hò , bỏ chạy mặc cho chủ nhà chửi theo ơi ới ! Ngoài trừ giờ đi học , bọn nhóc nhà dì đều thích đi giựt cô hồn , chúng còn nhỏ nên không dám đi xa mà chỉ quanh quẩn ở mấy hẻm gần nhà và mang về lủ khủ nào bánh , kẹo , mía , cốm , đậu phọng ...có khi cũng giựt được ít tiền cắc . Chúng nó không ăn mà cùng đồng bọn ham vui , cứ rủ nhau đi giựt , còn dì thì vừa dọn dẹp , vừa càm ràm '' thằng Tí , thằng Ngọ , thằng Tèo , nè tụi bay có giựt thì ăn cho hết đi nghe ... rồi , đi nữa rồi , cái bọn quỷ nhỏ  này ...'' .Có hôm thằng nhỏ nhứt bị đám lớn xô té trầy chân , đi cà nhắc về nhà nhưng không dám khóc mà ngồi thu lu một chỗ , dì tôi chửi lẩy '' đi , đi nữa đi con , biết đau chưa '' , còn tôi thì cũng xót ruột '' sao không kêu tụi nó ở nhà ...'' , dì lại cười hì hì '' kệ , tập cho nó ba gai một chút cũng tốt , ra đường khỏi bị ăn hiếp...''!

                    Tôi đến Mỹ vào khoảng tháng ba dương lịch , có giấy tờ xong thì đã đi làm.Hồi đó nghèo lắm , ngoại trừ một số quần áo do hội từ thiện cấp , thì tiết kiệm một số tiền nhỏ để đi mua thêm áo quần mặc đi làm . Một người đồng hương cũng là chủ nhà trọ chở tôi ra tiệm bán đồ rẻ để sắm vài bộ đơn giản mà thay đổi cho năm ngày làm việc trong tuần . Bà dẫn tôi tới hàng bán đồ thun rồi cẩn thận dặn ''vô thử cái nào vừa thì lấy , nhớ mua năm cái quần khác màu nghe , thay đổi năm ngày , mặc một màu tụi nó cười vì tưởng mầy bận lại đồ dơ ! Ráng đi , lảnh lương rồi thì sắm thêm '' .Tôi vào lựa  xong khi mang ra một cái áo thun đen , phía trước có in hình một trái bí ngô lớn màu cam khà nổi và đẹp thì bà nói '' cái áo này là để tuị con nít bận đi xin kẹo , mày mặc đi làm muà này thì người ta cười chết !''. Tôi nghe từ '' đi xin kẹo '' thì hơi lạ nhưng cũng đổi lại cái khác mặc dù cũng tiếc cái áo giá ''xeo'' rất rẻ !

Tháng mười năm đó mùa Hallowen (lễ Ma ) đầu tiên mà tôi được biết trên đất Mỹ . Ồ , thì ra , người ta cũng có một cái lễ hội đặc biệt có liên quan tới ma quỷ !

Xem lại truyền thuyết thì được biết như sau :

  ''Theo truyền thuyết của nước Ireland, câu chuyện về ngày lễ Halloween liên quan đến một người có tên Jack. Jack là một chàng thiếu niên đã chết nhưng linh hồn không được phép vào Thiên Đàng vì do lúc sống, anh ta vốn là một người tham lam, bủn xỉn, thường cất giấu tiền bạc, keo kiệt không hề bố thí cho ai một chút gì. Thế nhưng anh ta lại cũng không thể vào Địa Ngục vì lúc còn sống anh ta đã từng chơi đùa với ma quỷ, nên quỷ không bắt anh.

Chuyện kể rằng, một hôm có con quỷ đến quấy phá một vùng dân cư, chẳng may bị báo động, người ta đến cầu cứu các vị tu sĩ đem các vật thánh đến yểm và khóa các cửa ra vào, thế rồi con quỷ bị bắt. Jack đã nhận ra đó là con quỷ thường vui đùa với mình và Jack đã tìm cách gỡ vật yểm ma quỷ, mở đường cho quỷ chạy thoát.

Để đền ơn cứu mạng, quỷ hứa với Jack là sẽ không bắt hồn Jack về Địa Ngục. Do đó, khi Jack chết vì một tai nạn, hồn Jack bị Thiên Đường từ chối. Jack liền tìm đến Địa Ngục, nhưng quỷ không cho vào vì lời hứa trước. Thấy Jack lạnh lùng khổ sở, quỷ bèn lấy một ít than hồng ở Địa Ngục bỏ vào trong ruột một quả bí ngô và đưa cho Jack để sưởi ấm. Trên đường trở lại trần gian, để cung cấp không khí cho ngọn lửa, Jack phải đục thủng quả bí ngô  và cứ thế ánh lửa từ trong quả bí ngô đã chiếu ra soi sáng nẻo đường lang thang của Jack.

Và ngày 31/10 hằng năm sẽ là ngày mà Jack có thể trở lại với cõi dương. Trong ngày đó, Jack có thể vui chơi thoải mái, vì người sống đã hóa trang thành ma quỷ để linh hồn Jack có chỗ trà trộn vào cho đỡ cô đơn. Đây là ý nghĩa nhân bản của lễ hội Halloween.''

Theo thời gian , Lễ Ma  ở Mỹ trở thành ngày truyền thống vui chơi cho trẻ con và cả người lớn, vào ngày này , sau khi hóa trang trở thành kỳ dị ,ma quái , họ chơi đùa , tiệc tùng ... trẻ con chờ tối đến là tụ tập thành từng nhóm đi xin kẹo .Trên tay xách cái tuí nhỏ có in hình biểu trưng ngày lễ , hoặc cái  giỏ hình trái bí bằng nhựa ,chúng  cũng hồ hởi , vừa đi vừa nô đùa , cũng nghe nói có lúc bọn nhỏ cũng  quậy phá nếu như gặp nhà nào không cho quà .Chúng di chuyển từ nhà này sang nhà khác để xin kẹo,  và bắt đầu với câu nói "Trick or Treat." "Treat" thường là một số loại kẹo, mặc dù, trong một số nền văn hóa, tiền được sử dụng thay thế. "Trick" thường là lời đe dọa (thường không sử dụng) để thực hiện hành vi nghịch ngợm đối với chủ nhà hoặc tài sản của họ nếu chủ nhà không đưa treat. Do đó , để cho bọn nhỏ có một ngày vui  , đa số chủ nhà đã sẵn sàng đưa ra treat bằng cách treo các trang trí Halloween bên ngoài cửa ra vào; và chỉ cần để lại kẹo có sẵn trên hiên nhà của họ để trẻ em tự do lấy đi.Tháng mười ở nhiều nơi trời đã lạnh , mưa , nhiều khi có tuyết nhưng bọn trẻ vẫn nô nức đi lễ hội. Cha mẹ kỹ tính thì cho con hóa trang rồi chở chúng vào các trung tâm thương mãi vui chơi , chụp hình và các chủ cửa hàng lúc nào cũng sẵn sàng cung cấp kẹo cho bọn nhỏ . Hồi mới tới , các gia đình người Việt nghe hăm dọa '' Trick or treat'' thì sợ bọn nhỏ tới phá ,  vì tiết kiệm tiền không mua kẹo nên nhà người Việt thường đóng cửa , tắt hết đèn trong , ngoài nhà để tránh bọn trẻ !

Nơi tôi ở bây giờ là một thành phố nhỏ , yên tịnh , ít trẻ con.Sau hơn chục năm làm việc , tiền bạc cũng dư giả , không còn hà tiện tiền mua kẹo cho ngày lễ Ma như xưa. Vả lại , bây giờ biết ra thì tiền mua kẹo không phải là sợ nhiều như hồi mới tới!  Ở cửa hàng có bán loại kẹo giá chỉ một đồng một bịch lớn hơn ba , bốn chục viên gói giấy nhiều màu sắc , và chỉ cần bỏ ra năm , mười đồng là dư kẹo cho bọn nhỏ .( Tôi cũng suy nghĩ là vừa cơ sở  sản xuất , nguyên liệu , nhân viên, tiền chuyên chở mà sao lại bán giá rẻ như thế !) Nhà có anh chị là hai ông bà già , tuổi trên tám mươi, không có con cháu ở gần nên rất nhớ và yêu bọn trẻ. Thế là cứ vào muà lễ Ma , lại chuẩn bị mua sẵn kẹo , chị tôi nói '' mua kẹo ngon cho bọn trẻ ăn , cho thứ dở quá tuị nó mang về rồi bỏ !'' . Và ra chợ mua hai bịch kẹo socolat loại ngon đủ thứ mang về , chỉ cần ba chục đồng là có 10LB  kẹo (khoảng gần 5 KL ) , tha hồ mà cho bọn trẻ .Rồi mang kẹo bỏ vào cái thùng giấy nhỏ , để ở ngoài hiên , mở đèn trong nhà , ngoài sân , ông bà  cũng náo nức chờ bọn nhỏ đến, nghe tiếng nói cười mà cảm thấy vui như gặp được con cháu của mình. Có năm bọn nhỏ tới nhiều , sợ không đủ kẹo cho , nhưng bọn trẻ thì thật ngoan , chúng không dành giựt , hốt hết mà chỉ lấy một ít rồi đi nhà khác . Cũng có nhóm trẻ '' ma le'' hơn ,đi xin hết các nhà trong xóm rồi quay trở lại chỗ cũ lấy kẹo thêm , nhưng nhà nào cũng vui và chuẩn bị sẵn sàng  đủ kẹo phân phát cho bọn nhóc. Từ trong cửa sổ kiếng nhìn ra , thấy những   gương mặt hớn hở , nói cười ríu rít , mấy bàn tay bé nhỏ thò vô lấy kẹo, ông bà lão  thật vui và thức chờ cho tới khuya khi bọn nhỏ xin kẹo cuối cùng  đã  trở về nhà chúng . Mở cửa , cười vui, ông lão  mang cái hộp giấy trống trơn hết sạch kẹo vào nhà.

Rồi thời gian sau , bọn trẻ lớn hơn , chúng không còn đi xin kẹo , bọn nhỏ ở xa cũng tới ít hơn, thùng kẹo còn dư nhiều hơn , tiếng cười nói cũng thưa dần , ông lão vẫn chờ bọn nhỏ đến , vẫn đứng trong cửa sổ nhà nhìn ra , có lần đã khuya  , khi bọn nhỏ cuối cùng đến , nhìn thùng kẹo còn nhiều, ông nói lớn (bằng tiếng Việt !) '' lấy nữa đi tụi con , lấy hết đi '' ...nhưng bọn chúng không nghe , vẫn những bàn tay nhỏ e dè nhặt từng viên kẹo ... ông lão cứ chờ... cho tới thật khuya , không gian trở lại im lặng , rồi ra mang thùng kẹo còn nhiều vào nhà ...và buồn buồn  như thương nhớ cái gì đó...!

              Bây giờ dì tôi đã thành người thiên cổ, mấy đứa con trai '' quỷ sứ '' đi '' giựt cô hồn '' ngày xưa cũng  già , ngôi nhà cũ  trong xóm lao động nghèo ở SaiGon cũng không còn . Mấy đứa em bà con của tôi đều thành đạt ,  dời nhà về sống ở chỗ khang trang hơn , con cháu đầy đàn , không biết bọn nhóc nhỏ này có ham vui , hào hứng đi giựt cô hồn như ông , chú ngày xưa ?

 Còn tôi , một người sống tha hương gần kề tuổi '' xưa nay hiếm '' cứ mỗi mùa lễ Ma , nhìn bọn trẻ rũ nhau đi xin kẹo , lòng có chút rộn ràng vui mà cũng bồi hồi nhớ lại tuổi ấu thơ ở quê là ng , mỗi tháng bảy theo chân bà đi ăn cơm Chùa , lễ Phật .

NM

TIẾNG CHUÔNG CHÙA

    Thành phố nhỏ ,  yên  tịnh và khá đẹp với những hàng đào trổ hoa  rực rỡ mùa xuân, hàng cây phong đỏ lá mùa thu và những lớp tuyết trắng muốt phủ đầy các mặt đường khi mùa đông đến, thích hợp cho những người già về định cư ở đây .
Sau một ngày là m việc mệt mỏi , rủ bỏ bao nhiêu vui buồn , thả mình trong chăn êm nệm ấm , tôi dễ dàng tìm được một giấc ngủ thật ngon lành.Thế mà , con người đôi lúc cũng thật là kỳ,khi phải đối diện với những ồn ào vô lối, với tiếng xe rú ban đêm, tiếng nhạc karaokê đinh tai nhức óc , tiếng chửi bới om xòm của mụ hàng xóm ‘’ văn hóa mất gà” …thì người ta lại thích và cần thiết một sự yên tĩnh , còn giờ đắm chìm trong sự yên lặng quá thì dường như cũng thấy thiếu thiếu một cái gì !
Nhiều khi thức giấc nửa đêm , không gian yên lặng quá , lặng đến nỗi nhiều đêm nghe rõ tiếng sương rơi, tôi bỗng thấy buồn, một nỗi buồn vô cớ nhẹ nhàng …À thì ra không gian trầm lắng này khiến tôi như thấy đang thiếu, thiếu một cái gì gì đó !
Rồi một hôm , bà chị tôi sau thời gian công phu theo Phật pháp, chị đã thỉnh về nhà một cái chuông nhỏ , tiếng chuông nhẹ nhàng buông trong những giờ công phu buổi sáng mai , tôi chợt tỉnh giấc …Đây rồi, tôi đã tìm ra!
      À, thì ra là cái tiếng chuông ! Tiếng chuông mà tôi đã từng nghe trong những ngày thơ ấu , nó nằm im trong tiềm thức của tôi và nó chợt chỗi dậy ngày hôm nay. Tiếng chuông thanh thoát gọi lên từ trong sự tĩnh lặng, đến đây từ hư vô, đem lại sự bình an, xóa hết bao muộn phiền bừa bộn trong cuộc sống phức tạp này.
Ngay từ thời thơ ấu , tôi đã nghe tiếng chuông chùa từ một ngôi chùa nhỏ , vọng về từ bên kia bờ sông, qua những bờ lau lách , nó vọng ngân nga trong những đêm vắng lặng ở chốn đồng quê .
Rồi chiến tranh đến,con sông nhỏ đã ngăn đôi bờ , bên này khu chợ là vùng '' quốc gia'' , bên kia sông là vùng ''giải phóng'', tiếng chuông cũng tắt theo thời thế đoạn trường .
Tôi cũng đã bỏ làng quê để lên tỉnh học, rồi lên thành phố sinh sống ,tôi đã xa những tiếng chuông trong rất nhiều năm. Danh lợi , chiến tranh và hận thù đã xô đẩy loài người tới những âm thanh khác , tiếng của bom đạn, tiếng rú của những dòng xe cộ trong thành phố mà luật lệ giao thông không được tuân thủ,tiếng khóc, tiếng cười, tiếng hát (hét), tiếng của những  nhịp sống xô bồ ,dòng đời cuồng loạn theo thời thế nhiễu nhương.
Rồi tôi bỏ quê hương đến sinh sống ở nơi xa lạ, một xã hội mà trật tự văn minh thuộc về bậc nhứt thề giới , luật pháp sẵn sàng xử phạt mọi rối loạn trật tự công cộng .Ngay cả tiếng chó sủa, tiếng gà gáy, tiếng chửi nhau, tiếng nhạc mở lớn...đều không được xuất hiện (nếu như bị thưa kiện làm mất giấc ngủ của hàng xóm ) thì chùa chiền cũng im bặt tiếng chuông.


                 Tôi đã quên , đã mất tiếng chuông , nhưng cái cảm giác thiếu thiếu chợt vùng dậy trong biết bao đêm phải đối diện với sự tĩnh lặng vô cùng ở nơi này.
Ngày nhỏ , bà tôi kể , hồi đó đâu có đồng hồ, chỉ nhờ tiếng chuông chùa, chuông nhà thờ, tiếng gà gáy mà báo thức...Rồi lớn lên , khi biết vài chữ nghĩa, tôi mê tiếng chuông chùa trong Đường thi của Vương Duy,Mạnh Hạo Nhiên,Thường Kiến . Có lẽ không phải chỉ riêng tôi mà nhiều người cũng mê cái tiếng chuông chùa nửa đêm trăng tàn, sương xuống , quạ kêu và tiếng chuông chùa Hàn San vọng lại trong bài thơ nổi tiếng của Trương Kế, và còn nhiều tiếng chuông khác trong thi ca của văn học .
Tiếng chuông của phần hồn, của siêu thoát , của an nhiên tự tại,xóa tan đi bao nhiêu phiền lụy của trần tục đời thường .Vậy mà tiếng chuông đã không còn được nghe nữa !
Chùa chiền ngày nay ít được xây trên núi, trong rừng , nơi thanh tịnh  , dễ tu tập vì không có nhiều khách vãng lai , thiện nam,tín nữ đến cúng dường. Khi chùa nằm trong phố thị  thì tiếng chuông bị lạc lỏng , lấn áp giữa bao nhiêu tiếng xô bồ khác của sinh hoạt đời thường , có khi chùa không được phép đánh chuông.
Những quả chuông nằm im trong tháp , khách qua lại thờ ơ, sư, thầy đôi lúc phải bận rộn đa đoan với sổ sách chi thu, với toan tính nợ nần vừa ân nghĩa , thương ghét thường tình...Ngày xưa Đức Phật bỏ cung điện mà đi , nếu muốn thì vua Tịnh Phạn sẽ cung cấp cho người nhiều xa mã, tiền hô , hậu ủng, xây dựng cho Người hàng chục ngôi chùa cho Người hành đạo , đâu cần phải lê đôi dép mòn qua khắp dặm đường nắng gió , sương rơi .
     Tôi là người của hoài niệm , của văn chương , xin cho tôi tìm lại tiếng chuông đã mất . Tôi đã đi trên những giây phút cuối của đời người, đã qua bao nhiễu nhương thế sự, bao thị phi ganh ghét , bao âu yếm ngọt ngào , vậy mà vẫn thèm một tiếng chuông ,thèm được có những giây phút thư thả  đứng lại , trở về tuổi thơ , những giây phút  được thoát hồn theo tiếng chuông chùa :
''Chuông Chùa ngân vọng âm vang
Thân tâm an lạc mơ màng hương xưa''...

NMSL